Chốt phong thủy trước khi vẽ: những thứ sửa về sau rất tốn kém
Bài này không bàn điều nào đúng điều nào sai trong phong thủy — đó là việc của thầy và của gia chủ. Bài này nói về thời điểm: yêu cầu phong thủy nào phải có trước khi vẽ, yêu cầu nào còn đổi được sau, và yêu cầu nào đổi muộn thì phải đập.
Em viết từ việc thi công thật. Hầu hết tranh cãi giữa gia chủ, thầy phong thủy và nhà thầu không phải vì bất đồng quan điểm, mà vì yêu cầu đến muộn.
Thang thời điểm: đổi lúc nào thì tốn bao nhiêu
| Hạng mục | Phải chốt trước khi | Đổi sau thì |
|---|---|---|
| Hướng nhà, hướng cửa chính | Xin phép xây dựng | Xin phép lại, vẽ lại từ đầu |
| Vị trí cầu thang, số bậc | Vẽ kết cấu | Đập kết cấu — tốn kém nhất |
| Vị trí nhà vệ sinh, phòng thờ | Vẽ kết cấu và điện nước | Đục sàn, dời ống thải |
| Hướng bếp, vị trí bếp nấu | Thi công điện nước ngầm | Đục tường đi lại ống, kéo lại ống hút mùi |
| Vị trí bàn thờ | Thi công điện (ổ cắm, đèn) | Đi dây nổi hoặc đục tường |
| Hướng mở cửa phòng | Xây tường | Đập và xây lại ô cửa |
| Màu sơn, màu nội thất theo mệnh | Đặt vật tư hoàn thiện | Đổi được, chỉ tốn thêm vật tư |
| Ngày động thổ, ngày nhập trạch | Lên tiến độ | Lùi tiến độ cả công trình |
Bốn dòng đầu là nhóm phải chốt trước khi vẽ. Bốn dòng sau còn linh hoạt hơn.
Cầu thang: hạng mục đắt nhất khi đổi muộn
Số bậc cầu thang theo vòng Sinh – Lão – Bệnh – Tử là yêu cầu phong thủy phổ biến nhất trong nhà ở Việt Nam. Gia chủ thường muốn bậc cuối rơi vào chữ "Sinh".
Vì sao đổi muộn là tốn kém nhất: số bậc gắn chặt với chiều cao tầng. Đổi số bậc nghĩa là đổi chiều cao bậc, mà chiều cao bậc có giới hạn dùng được (khoảng 15 – 18 cm). Vượt ngoài khoảng đó thì phải đổi chiều cao tầng — và chiều cao tầng đã vào bản vẽ kết cấu, vào cốt thép, vào cả giấy phép.
Nên nếu gia chủ có yêu cầu về số bậc, phải nói ngay buổi làm việc đầu tiên, trước khi kiến trúc sư chốt chiều cao tầng.
Hướng bếp và vị trí bếp nấu
Chốt trước khi thi công điện nước ngầm. Đây là mốc cụ thể: một khi đã chôn ống và tô tường, dời bếp nấu nghĩa là đục tường.
Hai thứ phải kiểm cùng lúc với hướng bếp, và đây là chỗ nhà thầu phải lên tiếng sớm:
- Ống hút mùi có kéo ra ngoài được không từ vị trí đó. Ống càng dài và càng nhiều khúc cua thì hút càng kém. Có trường hợp hướng hợp tuổi lại rơi vào bức tường trong cùng, không có đường ra.
- Vị trí đó có vướng cửa sổ, cột, hộp kỹ thuật không.
Cách xác định hướng bếp cho đúng, xem bài hướng bếp là gì. Các điều kiêng và cách hóa giải, xem phong thủy nhà bếp.
Bàn thờ: nhỏ mà thường bị quên
Vị trí bàn thờ thường chỉ được nhắc khi nhà sắp hoàn thiện, lúc đó điện đã đi xong. Nhưng bàn thờ cần:
- Ổ cắm cho đèn và cho máy lọc không khí nếu có
- Vị trí tránh ngay dưới nhà vệ sinh tầng trên và tránh tựa tường nhà vệ sinh
- Tường đủ chắc để treo nếu là bàn thờ treo
- Khoảng trần đủ cao, và không có dầm đè ngang
Chốt sớm thì chỉ là một ổ cắm trên bản vẽ. Chốt muộn thì đi dây nổi hoặc đục tường đã sơn.
Mượn tuổi làm nhà: ảnh hưởng tới hợp đồng thế nào
Khi gia chủ không được tuổi, tập quán là mượn tuổi người khác để đứng ra làm các nghi lễ. Đây là việc của gia đình, nhưng nó chạm vào hợp đồng và tiến độ, nên nhà thầu cần biết trước:
- Ai ký hợp đồng. Người mượn tuổi chỉ đứng tên trong nghi lễ, không nên đứng tên trên hợp đồng xây dựng và không liên quan tới thanh toán. Nên thống nhất rõ để tránh rắc rối pháp lý về sau.
- Ai có mặt ở lễ động thổ, và ngày nào. Nhà thầu cần ngày này để sắp lịch máy móc và nhân công.
- Lễ nhập trạch diễn ra khi nào so với ngày bàn giao. Có khi ngày đẹp rơi sau ngày hoàn thiện cả tháng, hoặc trước khi nhà xong — cả hai đều cần sắp xếp.
Cách tránh rất đơn giản: hỏi thầy chọn ngày trước khi ký hợp đồng, hoặc ít nhất nói với nhà thầu là ngày chưa chốt, để tiến độ ghi theo mốc "sau ngày động thổ X ngày" thay vì ghi ngày cụ thể.
Xem tuổi xây nhà: kim lâu, hoang ốc, tam tai
Đây là ba hệ thống tính tuổi phổ biến khi quyết định năm xây nhà. Bên em không xem và không tính — việc này thuộc về thầy hoặc các bảng tra. Nhưng có vài điều thực tế đáng nói:
- Ba hệ thống này cho kết quả không phải lúc nào cũng trùng nhau. Một năm có thể tốt theo cách này và xấu theo cách khác.
- Vì vậy nhiều gia đình chọn mượn tuổi thay vì đợi — xem mục trên.
- Nếu quyết định đợi, hãy tính cả chi phí của việc đợi: giá vật tư thường tăng theo năm, và tiền thuê nhà trong thời gian đợi cũng là chi phí thật.
Em nêu điều cuối không phải để khuyên anh/chị bỏ qua phong thủy, mà để quyết định được đưa ra với đầy đủ thông tin cả hai phía.
Danh sách cần mang tới buổi làm việc đầu tiên
Nếu gia đình có nhờ thầy phong thủy, mang theo những thứ này ngay buổi đầu với kiến trúc sư:
- Hướng nhà và hướng cửa chính thầy đã chọn
- Hướng bếp — ghi rõ "lưng bếp tựa hướng…" hay "người nấu nhìn hướng…"
- Yêu cầu về số bậc cầu thang, nếu có
- Vị trí hoặc hướng bàn thờ
- Những vị trí cần tránh: nhà vệ sinh, cầu thang, cửa
- Màu sắc theo mệnh, nếu có yêu cầu
- Ngày động thổ và ngày nhập trạch, hoặc khoảng thời gian dự kiến
Tốt nhất là có văn bản, dù chỉ là tờ giấy thầy viết tay hoặc tin nhắn. Yêu cầu truyền miệng qua ba người là yêu cầu sẽ bị hiểu sai.
Cách Tropicity thực hiện
Bên em không nhận xem phong thủy — không xem tuổi, không chọn ngày, không tính hướng. Đó là việc của thầy mà gia đình tin tưởng.
Việc của bên em là ba thứ:
- Nhận yêu cầu bằng văn bản và đưa đúng vào bản vẽ.
- Báo lại ngay khi có xung đột giữa yêu cầu phong thủy và kết cấu, đường ống hoặc công năng — để gia chủ và thầy quyết trước khi thi công. Bên em không tự ý sửa, cũng không im lặng làm rồi để phát sinh sau.
- Ghi ngày động thổ và nhập trạch vào tiến độ ngay từ hợp đồng, nếu đã có.
Xem thêm 10 câu nên hỏi trước khi ký hợp đồng tổng thầu, xây nhà trọn gói gồm những gì, hoặc trang Xây biệt thự.