Trình tự xây nhà xưởng: từ khu đất đến ngày chạy máy
Xây nhà xưởng khác xây nhà ở ở một điểm căn bản: nhà xưởng là công cụ sản xuất, không phải chỗ ở. Mọi quyết định đều quy về một câu — máy móc và hàng hóa đi lại trong đó thế nào. Bài này đi theo trình tự thực tế, kèm những chỗ hay phát sinh chi phí.
Bước 1: Chọn khu đất
Đây là bước quyết định nhiều nhất và khó sửa nhất. Bốn thứ cần kiểm trước khi đặt cọc:
- Mục đích sử dụng đất trên sổ. Đất phải được phép xây dựng công trình sản xuất. Đất nông nghiệp phải chuyển mục đích, và việc đó không phải lúc nào cũng được chấp thuận. Đây là lý do có câu hỏi "xây nhà xưởng có cần thổ cư không" — câu trả lời ngắn: cái quyết định là mục đích sử dụng đất có cho phép sản xuất hay không, chứ không phải chữ "thổ cư".
- Ngành nghề có được phép hoạt động ở vị trí đó không. Khu vực có quy hoạch riêng, và một số ngành bị hạn chế theo vị trí.
- Công suất điện và nguồn nước. Nâng công suất trạm điện là khoản tốn kém và mất thời gian mà nhiều người chỉ phát hiện sau khi mua đất.
- Đường vào. Xe container có quay đầu được không, cầu trên đường vào chịu tải bao nhiêu. Xưởng xây xong mà xe không vào được là tình huống đã xảy ra trong thực tế.
Bước 2: Hồ sơ pháp lý và giấy phép
Vì vậy: hỏi trực tiếp Ban quản lý khu công nghiệp nơi đặt dự án và Sở Xây dựng địa phương, không nên dựa vào bài viết trên mạng, kể cả bài này.
Những điều có thể nói chắc:
- Trong khu công nghiệp và ngoài khu công nghiệp là hai chuyện khác nhau. Thủ tục, đầu mối nộp hồ sơ và điều kiện đều khác.
- Khu công nghiệp và cụm công nghiệp cũng là hai chuyện khác nhau — đây là chỗ rất thường bị nhầm, và các quy định miễn phép áp cho khu công nghiệp không đương nhiên áp cho cụm công nghiệp.
- Được miễn giấy phép không có nghĩa là không phải làm gì. Thường vẫn phải thông báo thời điểm khởi công kèm hồ sơ thiết kế cho cơ quan quản lý xây dựng địa phương.
- Còn các thủ tục khác ngoài giấy phép xây dựng: hồ sơ môi trường, thẩm duyệt phòng cháy chữa cháy, đấu nối hạ tầng. Phòng cháy chữa cháy là thứ thường bị để muộn, và sửa sau khi đã xây thì rất tốn kém.
Hồ sơ thiết kế để nộp thường gồm bản vẽ kiến trúc, kết cấu, điện, nước, phòng cháy chữa cháy, kèm hồ sơ pháp lý về đất và về năng lực của đơn vị thiết kế.
Bước 3: Khảo sát địa chất
Khoan lấy mẫu đất để biết nền chịu được bao nhiêu. Với nhà xưởng, kết quả này quyết định hai thứ rất tốn kém tiền: móng cột khung và kết cấu nền xưởng.
Không nên bỏ qua bước này để tiết kiệm chi phí. Nền xưởng lún sau một năm, máy mất cân bằng, sàn nứt — chi phí xử lý lớn hơn nhiều lần tiền khảo sát, và phải dừng sản xuất để sửa.
Bước 4: Thiết kế — nơi quyết định chi phí thật
Khẩu độ là gì và vì sao nó quyết định giá
Khẩu độ là khoảng cách giữa hai hàng cột — tức chiều rộng không gian trống liên tục bên trong xưởng. Xưởng khẩu độ 20 mét nghĩa là 20 mét không có cột nào ở giữa.
Khẩu độ càng lớn thì dầm kèo càng phải lớn và nặng, nên chi phí khung thép tăng nhanh theo khẩu độ. Nhưng khẩu độ nhỏ thì cột ở giữa cản đường đi của xe nâng và cản bố trí dây chuyền.
Đây là chỗ cần tính chứ không chọn theo cảm tính: vẽ sơ đồ dây chuyền và đường đi xe nâng trước, rồi mới chốt khẩu độ. Làm ngược lại là xây xong mới phát hiện cột nằm giữa lối đi.
Những thông số khác phải chốt sớm
- Chiều cao thông thủy — tính theo chiều cao kệ hàng, tầm nâng xe nâng và khoảng cho hệ thống treo.
- Tải trọng nền — máy nặng đặt ở đâu, xe nâng chở tối đa bao nhiêu.
- Vị trí cửa và bến xuất nhập hàng — theo hướng xe container vào và quay đầu.
- Thông gió và lấy sáng — tôn lấy sáng, quả cầu hút gió, cửa chớp. Xưởng nóng làm giảm năng suất và tốn điện suốt đời công trình.
- Chừa chỗ để mở rộng — nếu có kế hoạch tăng sản lượng.
Bước 5: Thi công
- San nền, làm móng. Ép cọc nếu nền yếu.
- Nền xưởng. Đây là hạng mục em muốn nhấn mạnh — xem mục riêng bên dưới.
- Dựng khung thép. Khung được gia công sẵn tại xưởng cơ khí rồi chở tới lắp, nên khâu này nhanh nếu bản vẽ chuẩn.
- Lợp mái, làm vách.
- Hệ thống kỹ thuật: điện, nước, khí nén, hút bụi, phòng cháy chữa cháy.
- Văn phòng trong xưởng, khu vệ sinh, nhà ăn.
- Sân bãi, đường nội bộ, hàng rào.
- Nghiệm thu, nghiệm thu phòng cháy chữa cháy, bàn giao.
Nền xưởng: hạng mục bị xem nhẹ nhất
Nền là thứ chịu tải mỗi ngày suốt đời công trình, và là thứ khó sửa nhất vì sửa nền nghĩa là dừng sản xuất.
Những chỗ hay thi công không đạt:
- Đầm nền không đạt trước khi đổ bê tông — vài năm sau nền lún không đều.
- Không cắt khe co giãn đúng lúc và đúng khoảng cách — bê tông tự nứt theo đường của nó, nứt ngẫu nhiên và xấu.
- Chiều dày và thép nền tính theo tải thật chưa. Nền chịu xe nâng chở hàng khác nền chỉ để người đi.
- Lớp hoàn thiện mặt nền — xoa nền, phủ cứng hay sơn epoxy. Chọn theo việc nền có tiếp xúc hóa chất, có cần chống bụi, có cần dễ lau hay không.
Bốn chỗ hay phát sinh chi phí
| Chỗ phát sinh | Cách phòng |
|---|---|
| Ép cọc nhiều hơn dự kiến | Khảo sát địa chất trước khi báo giá, ghi rõ số mét cọc đã gồm |
| Nâng công suất điện | Kiểm tra công suất trạm trước khi mua đất |
| Sửa để đạt phòng cháy chữa cháy | Đưa thiết kế phòng cháy vào từ đầu, không làm sau |
| San lấp và xử lý nền | Đo cao độ hiện trạng, tính khối lượng đất thật |
Nếu xây xưởng để cho thuê
Mục tiêu khác hẳn: không tối ưu cho một dây chuyền cụ thể, mà tối ưu cho nhiều người thuê khác nhau.
- Khẩu độ và chiều cao chọn mức phổ thông để nhiều ngành dùng được.
- Chia được thành nhiều đơn nguyên có lối vào riêng, điện nước đo riêng.
- Nền làm tải cao hơn mức tối thiểu — nâng cấp nền sau là gần như không làm được.
- Chừa sẵn công suất điện dư.
Về khấu hao: khung thời gian trích khấu hao nhà cửa vật kiến trúc theo quy định hiện hành chia theo kết cấu, nhà loại kiên cố có khung dài hơn nhà loại khác, và doanh nghiệp căn cứ kết cấu thực tế để chọn trong khung. Bảng quy định không có dòng riêng cho "nhà xưởng", nên hãy hỏi kế toán thuế và đối chiếu với cơ quan thuế địa phương thay vì lấy một con số trên mạng.
Cách Tropicity thi công nhà xưởng
Bên em nhận thiết kế và thi công nhà xưởng trọn gói, gồm cả văn phòng trong xưởng — hạng mục mà nhiều nhà thầu nhà xưởng thi công sơ sài vì không phải nghề chính của họ. Tropicity có xưởng nội thất và xưởng cửa nhôm kính riêng, nên phần văn phòng, cửa và vách được làm cùng một nhà với phần khung.
Xem trang Thi công nhà xưởng, văn phòng nhà máy Namtex, hoặc tổng thầu là gì.